Cách mạng trong phẫu thuật

Có hiệu lực, chính xác và dễ điều khiển, loại dao mổ kiểu hình thứ ba này đã đưa khoa học viễn tưởng vào các phòng mổ. Là loại tia sáng có tính hủy diệt mà người ta có thể điều chỉnh cường độ, tia la de ngày nay đã được thu gọn vào trong một sợi quang học mảnh hơn sợi tóc, được điều khiển bằng một hệ thống phức tạp thông tin bằng hình ảnh… Một vết mổ nhỏ cũng đủ để đưa ra nó vào và làm cho nó di chuyển trong cơ thể nhằm phá hủy những cục đông, khối u và những tế bào nguy hại khác. Bawft đầu từ những năm 80, vững tin ở những thành công trong việc phẫu thuật mắt, tia laze phối hợp với phương pháp nội soi và xâm nhập vào nhiều lĩnh vực mới. Từ đó, nó tham gia vào việc điều trị tạm thời sự co thắt phế quản do hậu quả của ung thư, cải thiện khả năng hô hấp của bệnh nhân, điều trị các khối u ở bọng đái, hoặc những tổn thương tiền liệt tuyến, cũng như những thoát vị đĩa, người ta sử dụng nó do độ chính xác về việc cắt và hầu như không có hậu quả phụ, trong phẫu thuật thần kinh, nó có thể đạt tới độ chính xác, phần lớn những tổn thương về não. Trong vài năm gần đây, các nhà chuyên khoa về bệnh ngoài da cũng có những dụng cụ đặc biệt phòng ánh sáng trực tiếp lên da để loại những hột cơm, vết sẹo, vết nhăn và hết sắc tố. Cũng trong 10 năm qua, trong lĩnh vực tim mạch, các tia la de đã được sử dụng để phá vụn những mảnh động mạch làm nghẽn các mạch máu. Nhưng việc đó có thể tạo ra sự hình thành những bọt khí lớn lên khá nhanh và vỡ ra, kéo theo sự hủy hoại những mô bao quanh và do đó, có thể tạo nên việc tái xuất hiện vữa động mạch. Để hạn chế những hậu quả phụ đó, gần đây người ta sử dụng những la de liên tục nhưng có cường độ thấp. Tia sáng này cũng cho phép sử dụng một số trường hợp tim đập nhanh bằng cách bức xạ những chu kỳ nội tại phụ trách sự hoạt động quá lớn của mình. Và người ta cũng dùng nó để tái tạo mạch máu tim khi bị nhồi máu cơ tim. Chiếc dao mổ vô song này, cuối cùng, tỏ ra có nhiều hứa hẹn để xử lý những tổn thương ung thư. Nó đã cho phép các bác sĩ phá hủy những vùng rất chính xác bằng cách cho bệnh nhân uống một số chất mà một số tế bào ác tính thích hấp thụ. Để khái quát hóa việc sử dụng này, còn đang trong giai đoạn thử nghiệm, các nhà khoa học đang nghiên cứu để tạo ra những tia la de có chọn lọc hơn, có khả năng phân biệt chính xác những tế bào lành và tế bào mang bệnh.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 64(876)1999

Gần xa

Cơ quan đại diện quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc tại Việt Nam đã quyết định viện trợ cấp 278 triệu đồng cho Việt Nam. Số tiền này được chuyển tới Hội chữ thật đỏ Việt Nam thông qua Liên đoàn chữ thập đỏ quốc tế để mua các đồ cứu trợ khẩn cấp thiết yếu cho đồng bào vùng lũ lụt.
Việt Nam thực hiện tốt công tác xóa đói giảm nghèo
Đây là đánh giá mới nhất của Liên hợp quốc, theo đó thu nhập bình quân của người dân tăng 57 phần trăm so với năm 1990, số người nghèo giảm từ 58 phần trăm năm 1992 đến năm 1993 xuống còn 37 phần trăm một năm 1998. Đây là những nỗ lực từ phía Việt Nam và sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế để đạt được kết quả đáng mừng trên.
Phân bón sẽ không tăng giá
Theo dự báo thì thị trường phân bón trong thời gian tới sẽ ổn định do lượng phân bón hiện có đã đáp ứng được nhu cầu chưa kể đến lượng phân bón sẽ nhập khẩu vào đợt cuối năm nay và đầu năm 2000, giá phân bó vụ đông xuân 1999 năm 2000 có thể sẽ thấp vụ đông xuân năm ngoái từ 5 phần trăm đến 7 phần trăm vì giá nhập khẩu năm nay thấp hơn năm 1998 khoảng 10 phần trăm đến 16 phần trăm. Mặt khác, năng lực sản xuất phân bón trong nước đã tăng lên khá nhiều.
Trộm một quả khết trả một mạng người
Đó là chuyện có thật xảy ra tại Hà Nội hôm ngày 4 tháng 11 năm 1999, vừa rồi trên đường Đại Cổ Việt phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng. Một người đàn ông trạc 30 tuổi tiện tay nhót quả khế của người bán hàng rong đi ngang qua. Lời cãi lời mắng khiến chủ gánh hàng rong tiện tay rút dao đâm kể trộm khế chết tại chỗ và bỏ của chạy lấy người. Hiện cơ quan, công an đang truy tìm hung thủ.
Băng đĩa có nhãn kiểm soát không cần làm thủ tục hải quan
Bộ văn hóa thông tin đã có các văn về việc người xuất cảnh mang theo băng đĩa đã dán nhãn kiểm soát của cục điện ảnh, Cục nghệ thuật Bình Dương không cần qua các cơ quan văn hóa để xác định nội dung và cấp giấy phép để làm thủ tục hải quan khi qua cửa khẩu xuất cảnh. Trường hợp hải quan phát hiện nội dung băng đĩa không đúng với tem nhãn được dán thì chủ băng đĩa phải chịu trách nhiệm.
Tử vong do bệnh sốt rét ở Tây Nguyên
Theo số liệu báo cáo của 53/61 địa phương về Bộ y tế, số bệnh nhân tử vong vì bệnh sốt rét vào tháng 10 năm 1999 tập trung nhiều ở khu vực Tây Nguyên như Giai Lai, Kon Tum, Đắc Lăk và miền Trung chiếm 18 ca trên tổng số 19 ca của cả nước. Nguyên nhân tử vong là do bệnh nhân đến bệnh viện quá muộn tử vong trước 24 giờ, ý thức tự phòng chống sốt rét của người dân kém, mạng lưới y tế thôn bản hoạt động chưa hiệu quả. Tuy vậy số ca mắc bệnh sốt rét trong tháng 10 năm 1999 trong cả nước lại giảm gần 22 phần trăm so với cùng kỳ năm 1998, với 23.068 ca trên 29.275 ca, trong đó khu vực Nam Bộ và Lâm Đồng giảm nhiều nhất là 20 phần trăm, kế tiếp là khu vực các tỉnh miền Bắc gần 7 phần trăm, khu vực miền Trung và Tây Nguyên giảm dịch phòng chống sốt rét đợt 12 và cung cấp các vật tư, hóa chất thuốc theo kế hoạch cho các địa phương.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 64(876)1999

Quân sự quạt nan

Đang quý nhau như thế, bỗng lạnh lẽo cách vời vợi được cơ chứ! Tự dụng tự lành, vì đâu ra thế, cũng chẳng biết tại ai. Anh ấy đánh tiếng là không bao giờ thèm nói chuyện với em nữa. Anh bày cho em một chiêu đi. Em có nên phúc đáp bằng phương pháp cổ điển? Minh Hoàng – Hà Nội. Em nói là tự dưng tự lành ư? Anh không tin! Em nói là không biết tại ai ư? Anh hỏi em, có chút đáng trách nào như ở em không? Em hỏi có nên phúc đáp bằng phương pháp cổ điển? Anh không hiểu ý em. Có lẽ nắm đấm chăng? (ý nói khi đã có ngôn ngữ nhưng chưa có chữ viết), hoặc bằng phương tiện biểu tượng chăng? (Ý nói ngắn gọn trong cách diễn đạt và gây sốc). Theo anh, cô điên hơn nữa, em hôn cho hắn một cái, cho hắn đứng tim, chết thẳng cẳng. Có lẽ đó cũng là một phương pháp rất hay có thể nói là tuyệt chiêu mà đầu óc cùn mằn của anh có thể nặn ra được. Hôn rõ ràng không phải là nói, hình như cũng không phải là thư từ. Lại nữ, cũng chả phải nhìn nhau. Hay đấy! Làm lành được thì nghĩa là chưa hết. Đúng không? Chúc cho vẻ cười ngượng ngùng và hân hoan long lanh hơn bởi nước mắt giận dỗi còn hoen khi làm lành với nhau.
Đọc lại tất cả những gì đã trao đổi trên ngần ấy thư, tôi có thể phác họa một chân dung nội tâm. Rất tiếc đã từng làm bạn buồn. Tôi biết rằng có thể không khó khăn gì nếu muốn cho bạn được vui. Liệu có nên không, vì có lúc sẽ nói cho bạn hài lòng, nhưng không đúng thực tế (Lâm Hồng – Vĩnh Yên). Người ơi, cảm ơn người đã xem lại một tiến trình lịch sử quan hệ giữa chúng ta để phác họa một chân dung nội tâm. Liệu sự phác họa đó có hiện lên bằng những màu sắc thảm sầu? Và có lẽ càng phác thì càng mờ nhạt bởi những bôi và xóa… Và càng không thể hiểu nhau. Ta không có tham vọng tìm thấy ở người một sự đồng cảm. Ta giả định là ta. Và chính điều đó khiến ta ngậm ngùi. Nỗi buồn, sự xót xa, không thể diễn bằng lời. Để mãi mãi giữ được sự hóa thạch của cảm xúc tốt tươi, mãi mãi giữ được vẻ óng ánh của hôm nay, giống như bông hoa tự nhiên bị đóng cứng trong phổi hổ phách, thời gian chỉ trôi qua bên ngoài thời gian… có lẽ chúng ta không nên tiếp tục, sự quen biết hời hợt này. Ta ứa lệ khi đưa ra đề nghị như vậy. Cảm ơn ngần ấy ngày tháng, ta đã dành cho nhau một ít thời gian, đã để phần một ít nhớ thương. Lời cuối, cầu cho người được hạnh phúc trong cõi trần ngổn ngang này.
Em đang chuẩn bị bước vào ôn thi. Tuy vậy ngồi bên đống tài liệu như núi, em không biết phải học môn nào trước. Nếu có thể, anh cho em một lời khuyên, quân sư dịu hiền nhé (Tuyết Mai – miền quê những đồi cọ). Khuyên ư? Em hãy cứ loay hoay cân nhắc xem nên học môn gì trước. Tốt đấy. Và hãy tiếp tục như vậy nhé. Thời gian sẽ chậm lại để chờ em cân nhắc xong. Anh sẽ nhờ anh trai của em cốc cho em một nhát thật đau vào đầu, để ban khen, vì cách thức của em. Đấy, em có công nhận anh hiền cực không? Nếu không nhận anh hiền, là anh… đâm chết! Anh rụt rè nhắc em rằng thời gian trôi nhanh như cóc gặm.
Thần chủ là gì? (Nguyễn Khắc Đãi – Kiến Xương – Thái Bình). Là thẻ gỗ, trên đó viết tên, tên hiệu của người chết, tượng trưng cho người chết, để thờ.
Minh tinh là gì? (Nguyễn Khắc Đãi – Kiến Xương – Thái Bình). Là mảnh vải hoặc tờ giấy đề tên hiệu, tên thụy, tuổi, chức vị, của người chết. Dùng khi đưa đám. Thường được bố trí vào cái khung rất cao (bằng tre hoặc nứa), rước đi trước quan tài. Nếu mảnh vải hoặc tờ giấy đó, được treo vào cây nêu (cây tre có trừ lại túm lá chót ngọn) thì gọi là cây triệu. An táng xong, đốt cùng với nhà táng.
Cảm ơn anh, em đã nhận được thư làm quen của người ấy. Xem ra người ấy cũng đáng mến. Nếu có gì, em kể cho anh biết để giúp chung em. Được không anh? Em chỉ sợ mất thời gian vàng của anh (Dã Thảo – Nguyễn Đình Chiểu – quận 3 – Thành phố Hồ Chí Minh). Em thật chu đáo, mấy người được như em. Thường thì sau khi hồi hộp thả niềm xúc động và sự cầu mong vào thùng thư, anh chẳng biết sự thể sẽ diễn ra như thế nào. Tuy vậy, anh không lấy điều đó làm buồn. Bởi chứng minh đã làm xong sự ủy thác. Còn như người ta có đến được với nhau, đến như thế nào và tiến triển ra sao… là việc của họ. Nếu họ không báo tin cho anh, ắt chả phải họ vô tình. Mừng cho em. Anh sẽ coi là một hạnh phúc trong đời, nếu được em tin cậy và kể những chuyện vui, chuyện buồn của riêng mình cho anh biết. Anh sẽ nói chuyện cùng em (theo khả năng hiểu biết ít ỏi của mình) may ra anh có được kiến giải gì khả dĩ chăng. Em đừng nghĩ rằng là họa sĩ thì lúc nào cũng nhem nhuốc màu vẽ và lúc nào cũng cau mày nhíu trán, lia lịa vung bút lông cho tác phẩm rồi, hò hét bởi cảm hứng và sáng tạo… Nghệ sĩ không phải lúc nào cũng sợ mất thời gian vàng.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999

Mụn cóc

Cách đây vài tháng, cháu bị mọc một mụn cơm ở đầu ngón tay trỏ mụn cũng không to lắm. Cháu thường lấy lưỡi dao lam cắt bớt phần nhô lên, có lần cháu giật đứt một sợi da nhỏ ở đầu mụn cơm và chảy máu rất nhiều. Cháu đã dùng bông sạch lau hết máu. Tuy nhiên, cháu cũng rất lo bị nhiễm trùng và cháu sợ bị nhiễm uốn ván. Vậy cháu phải điều trị thế nào? Cháu Quách Thúy Tình – trung tâm y tế huyện Kim Bôi. Mụn cóc hay mụn hạt cơm là một bệnh do một loại virus có tên gọi là Human papilloma virus gây nên. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi nhưng hay gặp nhất là ở trẻ em, và thanh thiếu niên. Phương thức lây truyền chưa rõ, có thể lây do tiếp xúc trực tiếp. Biểu hiện lâm sàng là những cục ở thượng bì có kích thước từ 1 mm đến 10 mm đường kính. Bề mặt xù xì như da cóc, màu trắng xám hoặc nâu đen. Mật độ chắc đôi khi có vẩy. Vị trí hay gặp ở mặt duỗi các ngón tay, ngón chân, mu bàn tay, bàn chân, quanh móng, dưới móng, đôi khi gặp ở bất kỳ vị trí nào thậm chí thấy ở lưỡi do thói quen cắn ngón tay của các em nhỏ. Những mụn này hầu như không gây cảm giác gì, đôi khi có ngứa ít hoặc vướng khi làm việc, nếu hạt cơm ở lòng bàn chân, bàn tay có cảm giác đau khi đi lại, cầm nắm. Ngoài hạt cơm thông thường còn có hạt cơm phẳng là những sần sáng bóng kích thước 1 mm đến 5 mm gặp ở mặt và cánh tay. Điều trị hạt cơm thông thường bằng bôi dung dịch duofilm có chứa axit lactic và axit salicylic sau vào ngày bôi thuốc ngâm thương tổn vào nước ấm, hạt cơm sẽ mềm và bong ra không để lại sẹo (lưu ý không bôi lên mặt). Ngoài ra còn dùng phương pháp đốt điện, đốt laser hoặc nito lỏng. Đối với hạt cơm phẳng bôi pluorouraci cream từ 1 phần trăm đến 5 phần trăm, 1 lần đến 2 lần trong một ngày hoặc ni tơ lỏng. Trường hợp của cháu nên đến các cơ sở y tế để khám và điều trị. Không nên tự cắt bằng dụng cụ không vô trùng có thể bị nhiễm uốn ván như đã biết. Nếu nghi ngờ bị nhiễm uốn ván phải được tiêm thuốc SAT.
Thiết bị chống điếc mới
Mới đây, một nhóm các bác sĩ ở Trường đại học Navarre đã hợp tác với Công ty sản xuất thiết bị y tế Cochlear ở Anh quốc cho ra đời một thiết bị mới giúp các bệnh nhân điếc nặng có thể nghe được. Thiết bị này bao gồm một chiếc mi-cro và một bộ xử lý siêu nhỏ được gắn ở tai trong và nối trực tiếp với não. Nó cho phép thu các âm thanh từ bên ngoài vào và truyền dẫn về não dưới dạng các tín hiệu mã điện. Sau khi tiến hành thí nghiệm ở 49 bệnh nhân, các bác sĩ đã thu được một kết quả thành công đến bất ngờ. Trong số đó, có 47 người đã có thể nghe được dù ở các mức độ khác nhau. Theo bác sĩ Manel Manrique, do mỗi loại âm thanh có một tần số riêng việc tách biệt chúng để mã hóa là điều khó khăn. Trong một vài năm tới, hạn chế này sẽ được giải quyết bằng việc tách ra các vùng nghe khác nhau ở trong tai. Mỗi vùng sẽ chịu trách nhiệm cho một t ần số âm thanh nhất định. Phát minh này đã mở ra một triển vọng mới trong lĩnh vực y học. Đặc biệt là việc phục hồi các chức năng của một số cơ quản ở cơ thể người, như bệnh mù, bệnh bại liệt…. (Theo Eureka tháng 10 năm 1999).
Đùa với thần chết
Hai anh em Phan Đức và Phan Lương – Phong Sơn – Triệu Thượng, Quảng Trị đã mua một quả bom tấn về giấu trên núi cách xóm 10 km, rồi rủ nhau lên đó đập ra để lấy thuốc nổ bán. Đang lúc đập thì bom phát nổ làm hai anh em Phan Đức chết ngay tại chỗ, còn Phan Lương thì bị thương nặng phải vào viện. Tại Quảng Trị, việc đào bới, buôn bán mìn đã gây ra nhiều vụ chết chóc nhưng những thanh niên này vẫn còn hám lợi đùa với thần chết.
TS. Đỗ Xuân Khoát-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 62(874)1999