Đào tạo cán bộ y tế

Đối với đào tạo cán bộ y tế, theo chúng tôi suy nghĩ đã có thời gian dài chúng ta còn nặng về số lượng y tế không chỉ biết mà phải dạy cho họ làm. Trong quá trình học tại trường ngoài phần kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, phải đặc biệt coi trọng dạy thái độ tiếp xúc với người bệnh, vì y tế là một nghề khác hẳn với các nghề khác. Đối tượng phục vụ của họ là bệnh nhân, tình trạng hiện nay làm cho nhân dân giảm lòng tin, chủ yếu là thái độ phục vụ. Trong thời kỳ chuyển đổi nền kinh tế, chúng ta không thể chấp nhận được người cán bộ y tế mà không thể chấp nhận được người cán bộ y tế mà không hết lòng vì sức khỏe của nhân dân, đành rằng còn không ít khó khăn đối với họ, mà Nhà nước và nhân dân đáp ứng có hạn. Theo chúng tôi muốn có chất lượng cán bộ y tế ra trường thích ứng với thực tế, xã hội cần phải: đầu tư thích đáng về đào tạo lại đội ngũ giáo viên trong các trường trung học y tế; xác định rõ các loại hình trung học của ngành y tế để soạn lại chương trình và giáo trình phù hợp; tiêu chuẩn hóa các trang thiết bị cho các trường và xây dựng cơ sở thực hành tại bệnh viện, cộng đồng để học sinh thực hành.
Bộ giáo dục – đào tạo và Bộ y tế sớm hình thành bộ máy thanh tra giáo dục, phải chọn cán bộ có năng lực, nhiệt tình, nhằm từng bước chuẩn hóa đội ngũ giáo viên và thống nhất quy trình đào tạo.
Kết quả… trượt
Em Nguyễn Thu Phương 18 tuổi ở Trung Hòa – Cầu Giấy – Hà Nội, được chuyển vào cấp cứu bệnh viện Đống Đa trong trạng thái thần sắc nhợt nhạt, hơi thở yếu… Gia đình cho biết buổi sáng em xem điểm thi vào các trường đại học, tin sét đánh ngang tai, Phương trượt cả 3 trường. Quá buồn chán về nhà em lấy chai thuốc trừ sâu (cây cảnh) đang dốc vào mồm thì gia đình phát hiện kịp thời đưa vào bệnh viện.
Tất cả chỉ vì rượu
4 anh em ruột Khoa, Nhu, Thoại, Dũng họp mặt uống rượu tại nhà Thoại. Trong lúc chén chú, chén anh, say khướt, Thoại, Nhu cà khịa nảy sinh mâu thuẫn. Thoại đi lấy dao đâm vào ngực trái anh ruột (là Nhu). Do vết thương quá nặng anh Nhu đã chết ngay trên đường đến bệnh viện. Mời hay tất cả chỉ vì rượu mà ra.
Nấm linh chi
Linh chi là một loại nấm hóa gỗ (tên khoa học là Ganoderma lucidum Karst) có cuống dài hoặc ngắn, mũ nấm có hình dạng thận, hay nhìn quạt. Cuống thường cắm không ở giữa mũ nấm mà thường lệch sang một phía mũ. Dựa vào màu sắc người ta phân biệt 6 loại linh chi khác nhau: hồng chi (màu hồng), bạch chi, thanh chi, hoàng chi, hắc chi, tứ chi (màu tím). Linh chi không phải vị thuốc mới được phát hiện vì nso thuộc loại quý hiếm chỉ có vua chúa và người giàu mới có thể sử dụng.
Thành phần hóa học bao gồm nước 12%, lignin 13%, hợp chất có ni tơ 2%, xenlulo 55%, chất khử 5% đặc biệt là hợp chất có steroit 0,2%, ergosterol 0,4%. Theo tài liệu của Viện nghiên cứu linh chi (Trung Quốc) hàm lượng germanium cao hơn lượng germanium có trong nhân sâm từ 5 đến 8 lần.
Mỗi một loại linh chi có tính vị và tác dụng khác nhau:
Hồng chi: vị đắng, tinh binh, không độc, có tác dụng làm tăng trí nhớ chữa các bệnh về huyết mạch.
Bạch chi: vị cay, tính bình không độc, chữa các bệnh về hen, về phế, khí, thanh chi tinh bình tác dụng vào tạng can, an thần tăng cường trí nhớ.
Hoàng chi: vị ngọt, tính bình có tác dụng tăng cường hệ thống phòng bệnh của cơ thể (hệ thống miễn dịch).
Hắc chi: vị mặn, tính bình, thường chữa các bệnh về tiết niệu cơ quan bài tiết.
Tứ chi: vị ngọt, tính ôn, thường chữa các bệnh về xương, khớp.
Cách dùng: đơn giản nhất là dùng toàn cây nấm linh chi đã phơi sấy khô thái mỏng hoặc tán thành bột sau đó đun sôi ký (sôi từ 20 đến 30 phút) chắt lấy nước uống trong ngày; hay có thể nấu canh ăn, nấu súp. Hiện nay, trên thị trường có một số sản phẩm như trà nhân sâm phối hợp với linh chi, nước sắc linh chi đóng khô, viên linh chi v.v… Tốt nhất khi dùng nên theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.
PV – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Cách dùng các loại băng trong gia đình

Trong tủ thuốc gia đình nên có dăm cuộn băng. Băng có nhiều loại tùy theo yêu cầu ta lựa chọn dùng cho hợp lý. Trước tiên phải để băng ở chỗ cố định (trong tủ thuốc) nơi cao ráo, sạch sẽ, tránh ẩm, tránh bụi, tránh các chất ăn mòn, xa lửa. Không sử dụng băng vào những việc không y tế như làm dây buộc vừa tốn kém, lại vừa không hợp lý. Băng thường dùng để che vết thương, giữ cho vết thương không bị nhiễm khuẩn khay bụi bẩn rơi vào. Khi di chuyển người bệnh, băng còn có tác dụng làm vết thương đỡ đau. Đôi khi còn có thêm bông để các dịch tiết ra từ vết thương thấm vào đó làm cho vết thương sạch sẽ hơn.
Thường có các loại băng như sau:
Băng cuộn: rộng từ 5 cm đến 10 cm, dài 5 mét đến 10 mét.
Băng vải dầy: để bảo vệ vết thương, không có tác dụng bó chặt, không co dãn.
Băng chun: có tính chất đàn hồi dệt bằng sợi len hay pha len.
Băng bột bó: vải dầy, tẩy sạch, tẩm bột có thêm chất dính để bột bó không bị hở ra (thường có chừng 85% bột bó dính vào băng và một ít bột rơi) phải hút nước nhanh (phải cứng trước 10 phút).
Băng cấp cứu cá nhân có kích thước 7 cm x 5 mét, đã tiệt khuẩn sẵn để dùng ngay khi cấp cứu gồm có: 2 miếng bông, gạc có một đầu khâu vào băng; vải hoặc giầy bọc ngoài phải chắc chắn, bọc kín.
Băng dính: Băng có bôi chất dính lên một mặt băng để khi đặt lên da ấn nhẹ sẽ dính vào da có tác dụng giữ bông gạc, ép chặt vào vết thương hoặc mụn. Băng phải dính vào da chậm nhất 15 giây, không làm bẩn da, sau một ngày dán không bị mẩn ngứa, đỏ. Băng không được dính cả hai mặt, lớp nhựa phải đồng đều, không được tách khỏi băng. Băng có loại xe dọc, có loại vừa xẻ dọc, vừa xẻ ngang gọi là băng xước (tên thương mại của Thái là neopor). Quy cách mỗi cuộn băng: 1 mét x 1 cm; 5 mét x 1,25 cm; 5 mét x 5cm. Băng dính còn có loại trong suốt, nhỏ, có loại kèm theo gạc và thuốc đã tiệt khuẩn sẵn như URGO khi cần chỉ xé miếng băng là dùng được ngay. Có loại bôi thuốc dán chữa đau nhức như Salonpas… Ngoài ra còn có các loại băng đặc biệt như băng tam giác: buộc tay treo vào cổ; băng vuông có miếng bông gạc bốn góc có giải buộc dùng khi không cần buộc chặt; băng đeo, băng bụng dùng khi sa ruột, sệ bụng…
Lã Xuân Hoàn –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Một góc con người

Không phải ngẫu nhiên mà từ xa xưa, các cụ ta đã nói: “Cái răng cái tốc là góc con người”… Mái tóc rõ ràng là rất quan trọng đối với mỗi người. Tóc không chỉ đơn thuần để bảo vệ cho đầu mà mái tóc còn giữ vai trò quan trọng tạo nên nét đẹp, nét duyên dáng và quyến rũ ở người phụ nữ… Quả thật, “góc con người” ấy thật đáng để chúng ta quan tâm và săn sóc.
Từ những thực phẩm làm đẹp tóc…
Muốn có một mái tóc khỏe và đẹp thì không phải chỉ cần biết cách chọn dầu gội đầu, kem dưỡng tóc phù hợp là đủ mà còn rất cần biết đến việc tăng cường chất dinh dưỡng cho tóc theo nhu cầu cần thiết của cơ thể mỗi người.
Nếu tóc vàng và xơ: Có thể bạn đã tiêu hao quá nhiều sức lực và cơ thể bạn dư thừa chất ngọt. Bạn cần tăng cường các loại đậu, rong biển, sữa (không đường), trứng, rau xanh, hao quả; các thực phẩm có hàm lượng sắt cao như: Gan, tim, thịt nạc, rau cần, nấm, cam, dứa…
Tóc khô, dễ gẫy, mất độ bóng: Bạn nên dùng những thức ăn giàu chất béo thực vật và thực phẩm giàu albumin, vitamin A và I ốt như: rong biển, thịt, trứng, sữa, đậu và hoa quả tươi, rau xanh.
Tóc rụng nhiều: Có thể bạn bị viêm đầu do thiếu Vitamin B2, hoặc cơ thể thiếu chất kẽm nghiên trọng. Bạn nên ăn thêm sữa, trứng, gan, cá, canh xương, rong biển… và rất cần đến bác sĩ để chữa trị kịp thời.
Tóc bạc sớm: Nếu không phải do gen di truyền thì những thực phẩm chứa nhiều Vitamin B6 như: lạc, chuối tiêu, trứng gà, dầu cá, vừng đen, các loại đậu, bia… có thể giúp cho tóc bạn phát triển, ngăn chặn những sợi tóc bạc sớm khi bạn còn rất trẻ trung.
… ĐẾN Ý NGHĨA CỦA NHỮNG ĐƯỜNG RẼ NGÔI
Tác giả của cuốn sách “1001 cách để nhận biết về cá nhân mình” – nhà tâm lý học Elayne Kahn – cho rằng cách rẽ ngôi mái tóc cũng biểu thị phần nào tính cách của mỗi người.
Ngôi bên phải: Bạn là người thực tế và ngăn nắp. Bạn luôn đấu tranh đến cùng cho những gì bạn muốn.
Ngôi bên trái: Bạn rất thông minh sáng tạo và có tính nghệ sỹ. Bạn có cách suy nghĩ độc lập và không tuân thủ bất cứ một sự áp đặt nào.
Ngôi chính giữa: Là người có tính cách chung chung – Những suy nghĩ về việc làm của bạn khá cân bằng giữa lý trí và tình cảm.
Rẽ lệch hẳn về 1 phía nào đó: Bạn là người ngay thật, dũng cảm. Mọi việc đối với bạn đều phải rất rõ ràng. Người khác xét đoán bạn như thế nào bạn hoàn toàn chẳng cần bận tâm.
Không rẽ ngôi: Bạn là người vô tư lự, hành động có phần tự do, tự phát, luôn tạo ra sự dễ chịu cho đời sống của mình.
Luôn thay đổi đường ngôi một chút cách tự nhiên: Bạn luôn luôn để cố gắng đạt được mục tiêu đích của mình mà không theo 1 con đường dễ nhất.
Dạ Thảo – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Kết quả xét xử 6 tháng đầu năm 1998

6 tháng đầu năm 1998, toàn ngành tòa án Hà Nội đã xét xử 2623 vụ/2959 vụ đạt tỷ lệ 88,6% (còn 336 vụ đang được giải quyết, trong đó có nhiều vụ án bị truy tố về tội ma túy theo điều 185 Bộ luật hình sự đang chờ hướng dẫn của 3 ngành nội chính Trung ương). So với 6 tháng đầu năm 1997, toàn ngành thụ lý tăng 547 vụ: riêng Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội thụ lý tăng 315 vụ, số án đã xử tăng 140 vụ. Tòa tuyên phạt 12 bị cáo tử hình, 13 bị cáo tù chung thân, 68 bị cáo tù từ 15 đến 20 năm… Như vậy số án 6 tháng đầu năm so với năm ngoái vụ tăng 2,7 lần, số bị cáo phạm tội tăng 1,9 lần.
Sức khỏe và đời sống đây
Tôi rất thích đón đọc và lưu trữ báo Sức khỏe & Đời sống, coi báo như một người bạn. Thế nhưng tôi thấy báo bán lẻ tại các quầy hoặc bưu điện Thành phố Việt Trì lại rất ít (hầu như không có). Quý báo có thể tăng số lượng báo để Sức khỏe & Đời sống đến với đông đảo bạn đọc Việt Trì được không?
Nguyễn Thị Tâm (Thành phố Việt Trì)
Xin cảm ơn tình cảm của thị dành cho Sức khỏe đời sống. Chúng tôi đang hết sức cố gắng đổi mới báo cả về nội dung và hình thức cũng như phát hành để Sức khỏe đời sống đến với đông đảo bạn đọc trong cả nước ngày càng nhanh và nhiều hơn. Để bảo đảm sự ổn định, mong chị cũng như nhiều bạn đọc khác đặt báo Sức khỏe đời sống tại bưu điện gần nhất theo quý hoặc cả năm. Chúc chị và quý bạn đọc yêu thích báo Sức khỏe đời sống luôn toại nguyện.
Yếu tố tiêu cực của những người mang danh thần y đã được Sức khỏe đời sống phê phán, còn đối với các nhân viên y tế, các bệnh viện thì sao? Tôi mong Sức khỏe đời sống góp thêm tiếng nói đấu tranh để các hiện tượng tiêu cực này không còn tồn tại.
Lê Thị Hồng Chính
(Yên Đông – Bắc Giang)
Chống tiêu cực là công việc của tôi, của bạn và của toàn xã hội, vì một xã hội công bằng văn minh. Sức khỏe đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ y tế, diễn đàn vì sức khỏe toàn dân – đã nói lên tiêu chí của tờ báo. Và nếu bạn theo dõi báo Sức khỏe đời sống thường xuyên, bạn sẽ thấy chúng tôi luôn biểu dương khuyến khích những việc làm tốt, phê phán các hiện tượng tiêu cực không những trong mà cả ngoài ngành y tế. Chống tiêu cực là một vấn đề lớn, toàn xã hội quan tâm nhưng báo chí không thể thấy cái gì cũng viết, cái gì cũng nói; vấn đề là ở chỗ phải có đầy đủ bằng chứng pháp lý mới có thể đặt vấn đề cùng bạn đọc. Hy vọng bạn Chính sẽ cung cấp cho Sức khỏe đời sống nhiều “bằng chứng” có giá trị pháp lý về các vụ việc tiêu cực ở các bệnh viện như bạn đã nêu.
Sẽ là muộn nếu không hỏi sức khỏe đời sống về tác dụng phụ của Viagra? Thái độ của người quản lý?
Bùi Mai Hạnh và nhiều bạn đọc tỉnh Gia Lai
Sức khỏe đời sống đã đề cập đến vấn đề này trong nhiều số báo (báo tuần, bán nguyệt san, chuyên đề). Để biết thêm chi tiết đề nghị quý đọc giả tìm đọc bài “tác dụng phụ của Viagra” của giáo sư Đặng Hạnh Phúc đăng trên sức khỏe đời sống số 29 ra ngày 22/7/1998. Còn về thái độ của người quản lý chúng tôi xin dẫn ý kiến của Thứ trưởng Bộ y tế Lê Văn Truyền: Thuốc Viagra chưa được phép nhập và lưu hành tại Việt Nam, nếu trường hợp nào bị phát hiện sẽ bị xử lý theo pháp luật.
PV –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Ve mắt

Tôi bị lên nhọt ở mi trên một bên mắt từ ngày bé. Thầy thuốc ở làng đã chích nhọt cho. Sau đó mắt bị sẹo ve và kéo hếch mi trên lên. Tôi đã đến khoa thẩm mỹ Viện quân y 108, được cho biết chỉ có thể là phẳng cái ve, không làm hết sẹo được. Qua đọc một tờ báo lại thấy nói hột tật tệ, hột dành dành hòa đấm bôi sẽ mềm sẹo. Vậy mua ở đâu và có nên dùng nó bôi sẹo mi không?
(Phạm Thị Hương, lớp văn – địa 1A, K38, Cao đẳng sư phạm Hải Dương).
Nhọt mi mắt rất hệ trọng. Khi chữa bằng kháng sinh không lui được, lại chớm có đầu mủ, phải đến khoa mắt để chích. Nếu để nhọt tự vỡ mủ hoặc chích tùy tiện, sau sẽ để lại sẹo ve. Sẹo ve ở mi trên sẽ gây hếch mi. Sẹo ve ở mi dưới sẽ gây trễ mi, lật mi. Sẹo ve ở mi nào cũng làm mắt nhắm không kín, gây loét giác mạc, ít ra là gây rát mắt khi ra gió. Nếu bị hở hoặc hếch mi do sẹo, phải đến chuyên khoa chỉnh hình mắt. Đây là một phẫu thuật phức tạp, có cắt bỏ sẹo, có vá bù vào phần da mi sẹo bị cắt đi. Nếu để lâu sẹo đã xơ hóa thì sẽ không là phẳng được, bôi thuốc chống xơ cũng chẳng mềm ra. Về việc bạn hỏi trộn nam dược với giấm để bôi sẹo mi thì nên cẩn thận, vì giấm có thể lọt vào mắt gây loét giác mạc.
Còn vị thuốc “tật lệ” mà bạn hỏi thì không có “hột tật lệ” đâu. Chỉ có vị “bạch tật lê” thôi. Đó là quả của cây tật lê chủ yếu mọc ở miền Trung nước ta. Trong các tài liệu về y học cổ truyền chúng tôi chưa thấy nói đến việc dùng tật lê để chữa sẹo.
Ăn chuối phòng được một số bệnh thiếu magie
Magie chiến khoảng 0,4% trọng lượng cơ thể. Magie rất cần thiết cho sức khỏe của con người. Để bảo vệ sức khỏe, trong khâu phần ăn của bạn cần có đủ lượng magie. Mỗi ngày ăn bốn quả chuối là bạn đã đáp ứng được một nửa nhu cầu magie của cơ thể bạn trong một ngày.
Qua các cuộc nghiên cứu, người ta thấy có mối liên hệ chặt chẽ giữa tình trạng thiếu magie trong cơ thể và tỷ lệ mắc bệnh tim mạch cao. Người có chế độ ăn uống thiếu magie thường dễ bị nhồi máu cơ tim, loạn nhịp tim trong thời kỳ hậu phẫu tim. Vì vậy, những bệnh nhân loại này thường phải tiêm dung dịch MgCl2 vào tĩnh mạch.
Người ta cũng nhận thấy mối liên quan giữa tình trạng thiếu magie trong cơ thể với các chứng bệnh co thắt và kinh giật, mà một trong các phép điều trị hai chứng bệnh này cũng là tiêm dung dịch muối magie.
Ở những người hay cáu gắt dễ xúc động, các cơ tim thường hay bị rối loạn hơn so với những người bình tĩnh. Sở sĩ vậy, là vì khi xúc động cơ thể sẽ tiêu tốn nhiều magie hơn. Vì vậy, nếu bạn là người dễ xúc động, bạn cần có chế độ ăn nhiều magie hơn.
Các nhà khoa học còn cho thấy magie còn có thể là nguyên nhân của chứng mệt mỏi. Qua các thử nghiệm, người ta nhận thấy máu của những người mắc chứng bệnh này có ít magie hơn so với máu của những người khỏe mạnh.
Qua các thử nghiệm về chế độ ăn uống đối với sự sinh sản, người ta xác định được ảnh hưởng rất đáng chú ý được ảnh hưởng rất đáng chú ý của nhiều nguyên nhân đối với giới tính của thế hệ con cháu. Nếu con vật mẹ ăn thức ăn chứa nhiều kali, thì đàn con sinh ra chủ yếu là con đực, còn nếu thức ăn nhiều canxi và magie, thì đàn con sinh ra chủ yếu là con cái.
BS. Hoàng Sinh –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Đợt mổ mắt nhân đạo chống mù lòa ở Yên Bái

Trong dịp kỷ niệm 51 năm ngày thương binh liệt sĩ 27 – 7 – 1998. Trạm mắt tỉnh Yên Bái đã kết hợp với Trung tâm y tế thị xã mổ mắt cho 50 bệnh nhân trong diện chính sách. Sau nhiều ngày vận động, tuyên truyền, từ 15 – 7 đến 18 – 7 – 1998 đã mổ được 50 bệnh nhân, chủ yếu là mù do đục thủy tinh thể thuộc gia đình liệt sĩ, 20 thương binh, 18 người tham gia bảo hiểm y tế, 17 người nghèo và tự do; có 3 người già nhất (87 tuổi).
Cả 50 người đều đạt kết quả tốt, không có trường hợp nào bị nhiễm trùng.
Tháng 5 – 1998 vừa rồi, Bác sĩ Nguyễn An Phiếm – Trưởng trạm mắt cũng đã mổ thành cổng cho 30 người khác ở huyện Lục Yên, 24 người ở huyện Văn Yên – đều thuộc huyện vùng cao của Yên Bái, tất cả bệnh nhân đều trong diện chính sách.
Y tế địa phương
Vĩnh Long: Trên 13.500 người bị bệnh đường ruột, đa số là trẻ em. Các bệnh đường ruột nhiều người mắc nhất là: lỵ, tiêu chảy. Nguyên nhân do thời tiết nắng nóng kéo dài, sông, rạch khô cạn, rác thải, chất bẩn, phân hóa học… ngấm xuống làm ô nhiễm môi trường. (Tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch chỉ khoảng 30%). Việc dùng nước bị ô nhiễm làm cho dịch bệnh tăng cao hơn so với cùng kỳ năm 1997.
An Giang: Tháng 7/1998, Trung tâm tim mạch tỉnh đưa máy chụp cắt lớp hoạt động phục vụ nhân dân, với kinh phí là 3,8 tỷ đồng. Máy chụp cắt lớp điện toán (C. T. Scenrer) nhập của hãng SIEMENS (Cộng hòa liên bang Đức) có chức năng chụp X quang cắt lớp toàn thân, giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác được nhiều bệnh. Đây là tỉnh thứ 3 ở phía Nam có máy chụp cắt điện toán, sau Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ.
Đồng Tháp: thị xã Sa Đéc đã rộ lên phong trào tiêm ngừa vacxin viêm não Nhật Bản B (VNNB). Trong tháng 6, đội vệ sinh phòng dịch tổ chức tiêm cho 1200 cháu, nhưng từ đầu tháng 7 đến nay, số trẻ đến tiêm phòng viêm não Nhật Bản ngày càng đông, có ngày lên đến 350 cháu. Đội VSPD Sa Đéc đã liên hệ với viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh để nhận thêm vacxin về phục vụ nhu cầu tiêm phòng ngày càng cao của nhân dân.
PV – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Tránh lạm dụng thuốc thanh nhiệt với trẻ nhỏ

Trong sinh hoạt hàng ngày, khi đưa con đi khám bệnh,nhiều ông bố, bà mẹ đã nói với bác sĩ phòng khám là “cháu bị sốt, đề nghị bác sĩ cho cháu thuốc thanh nhiệt”. có những bật cha mẹ, bất kể là mùa xuân, hạ, thu, đông, con trẻ có bệnh hay không có bệnh, vẫn thích mua các thảo dược có tác dụng thanh nhiệt, như: kim ngân hoa, cúc hoa, mạch đông, thanh quả (tức quả trám hay còn gọi là quả ô liu) về làm thuốc “thanh nhiệt giải độc” cho trẻ uống. Thậm chí có người lại còn pha cả vị ngọt vào trong “thang thuốc thanh nhiệt” để trẻ dễ uống nữa.
Họ nghĩ rằng uống các loại thuốc đó chỉ có lợi, không gây hại gì đối với con trẻ. Đó là hết sức sai lầm. Việc lạm dụng các loại thuốc vốn có tác dụng thanh nhiệt giải độc đó nhiều khi gây cho một số trẻ nhỏ loại bệnh mà giới y học Trung Quốc gọi là “bệnh tổng hợp thuốc thanh nhiệt” ở trẻ nhỏ. Biểu hiện chủ yếu của chứng bệnh này là buồn ngủ, đầu choáng váng, mặt tái xanh, động một tí là đổ mồ hôi, hoặc ra nhiều mồ hôi về ban đêm, chân tay bải hoải, rã rời, ăn uống sút kém, đau bụng đi ngoài, v.v… Bệnh này gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát dục của trẻ em. Do đó, đối với các cháu thiếu niên, nhi đồng, không nên lạm dụng loại thuốc thanh nhiệt. Khi cần thiết, phải theo đúng chỉ định của bác sĩ đông y.
Thuốc cấm lưu hành
Ngày 11/7/1998 Cục quản lý dược Việt Nam ra thông báo số 2104/QLD về việc đình chỉ lưu hành thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng:
Thuốc Ampicillin BP 500mg capsules, số lô 88018 – 2/97 – 2/2000 của Công ty Helm parmaceuticals – GmbH – Hamburg – Germany do công ty xuất nhập khẩu y tế I Hà Nội nhập khẩu. Thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng về hàm lượng.
Công ty xuất khẩu y tế I phối hợp với văn phòng đại diện công ty Helm pharmaceuticals GmbH phải khẩn trương tổ chức thu hồi lô thuốc không đạt chất lượng trên, gửi báo cáo về Cục quản lý dược Việt Nam trước ngày 10/8/1998.
Quy định về nhập khẩu thuốc
Qua báo cáo của sở y tế và một số công ty nước ngoài được phép kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc tại Việt Nam, đồng thời kiểm tra lại thị trường. Cục quản lý dược Việt Nam đã phát hiện một số hiện tượng sai sót trong nhập khẩu như: nhập khẩu thuốc sai xuất xứ, thuốc có quy cách đóng gói không đúng với hồ sơ đăng kỳ thuốc tại Bộ y tế; in, dán số đăng ký không phù hợp…
Để tiếp tục thực hiện các quy định hiện hành, đưa công tác xuất nhập khẩu vào nền nếp, công văn số 2053/QLD ngày 4/7/1998 nhắc lại những quy định cụ thể như sau:
Mỗi một số đăng ký chỉ ứng với một tên thuốc, một hàm lượng, một nhà sản xuất, một nhà đăng ký và quy cách đóng gói như hồ sơ đăng ký thuốc lưu tại cục quản lý dược: Khi có thay đổi về quy cách đóng gói công ty phải xin phép Cục quản lý dược Việt Nam. Việc in, dán số đăng ký lên nhãn thuốc (kể cả sản xuất nhượng quyền) sai xuất xứ nhà sản xuất là trái với quy định tại quy chế đăng ký thuốc.
Các công ty xuất nhập khẩu thuốc phải chấn chỉnh việc làm đơn hàng nhập khẩu thuốc có số đăng ký theo đúng quy định. Chỉ được phép in, dán số đăng ký kèm theo toa tiếng ký lưu hành theo quyết định của Bộ y tế và Cục quản lý dược Việt Nam.
Sau 15 ngày kể từ ngày ký công văn này, các công ty đang tiến hành việc nhập khẩu các thuốc có những sai sót như trên phải ngừng ký kết và thực hiện các hợp đồng nhập khẩu, đồng thời phải thông báo với các nhà phân phối nước ngoài ngừng đưa các thuốc trái phép trên vào Việt Nam.
BS Ngô Quang Thái –Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Bữa ăn Việt Nam – giàu hay nghèo?

Xưa nay trong xã hội ta vẫn có quan niệm đánh giá cuộc sống của mỗi gia đình giàu nghèo tùy theo bữa ăn hàng ngày của họ. Ngoài những dịp lễ lạc, giỗ chạp, cưới hỏi với các món ăn thịt cá linh đình bắt buộc ra, người dân ta vẫn còn suy nghĩ bữa ăn thường ngày phải đủ loại thực phẩm động vật, hải sản mới có giá trị dinh dưỡng cao.
Trong thời buổi cơ chế thị trường hiện nay, cùng với các loại thực phẩm công nghiệp đóng hộp với quy trình sản xuất khép kín, hợp vệ sinh, đã nảy thêm nhận định sử dụng đồ hộp như thịt, cá, rau, quả cũng là một phương pháp tốt, đủ chất dinh dưỡng và tuy giá cả khá cao vẫn là một bữa ăn sang trọng, đạt tiêu chuẩn chất lượng. Việc này đã định giá cho sự giàu nghèo – về giá trị thực phẩm và độ dinh dưỡng – đối với đa số gia đình người Việt Nam.
Tuy hiện nay trình độ ẩm thực của người dân trong nước ta ngày càng cao và mọi tầng lớp đều dễ dàng thưởng thức các món ngon vật lạ, cùng hàng ngàn các thông tin về giá trị của rau xanh, ngũ cốc đảm bảo sức khỏe cho con người được truyền thông hàng giờ, thế nhưng quan điểm đánh giá đời sống của một gia đình vẫn được xét qua bữa ăn mỗi ngày.
“Ăn rau củ qua ngày”, câu nói này như một chứng minh điều đó. Nếu hôm nay bạn ghé đến nhà một người quen và được mời cơm với các món rau cải, củ quả trên mâm, thì dù muốn hay không cả chủ lẫn khách đều cảm thấy e dè, gượng gạo. Theo khoa học thì cơ thể con người cần tất cả các chất bổ sung với liều lượng hợp lý, nhưng thực tế ai cũng nghĩ bữa ăn nhiều thịt cá vẫn hơn.
Có dịp chứng kiến những đoàn khách nước ngoài đến Việt Nam từ các vị khách quý, ngoại giao hay khách du lịch ba lô, ta dễ dàng nhận thấy họ rất ưu thích các loại rau củ khi dùng bữa ta. Có người sành ăn đến nỗi họ phân biệt được loại rau nào dùng với nước chấm gì, ăn kèm ra sao và thông thường họ sử dụng rau củ nhiều hơn là thịt, cá trong mỗi bữa ăn. Tuy một thiểu số người Việt Nam nhận định đó là do lâu lâu họ mới được ăn nên thích thú như vậy, nhưng thực tế người nước ngoài hiểu rất rõ giá trị dinh dưỡng của ra xanh hơn đồng bào ta rất nhiều.
Người viết bài này đã có nhiều người quen biết, thân thích đang sinh sống ở nhiều quốc gia trên thế giới. Và trong những lá thư họ gửi về, ngoài những tâm sự vì nhớ nhà, nhớ quê hương, họ luôn luôn có thêm những ước mong được thưởng thức các món ăn chế biến bằng rau củ ở nơi chôn nhau cắt rốn. Bạn Lưu Ngọc Liên – một người Việt gốc Hoa sang định cư cùng gia đình tại Canada từ năm 1979 đã gửi thư về cho biết: “Mình vừa tốt nghiệp đại học luật khoa và gia đình đã tổ chức ăn mừng, bạn có thể biết hôm đó có món gì không? Rau muống luộc ăn kèm chao đậu hũ. Ôi thật là ngon! Bên này rau nào cũng có, nhưng giá cả không cho phép mình có thể ăn thường xuyên”.
Thử nhìn lại nguồn rau cỏ dồi dào trong nước ta. Nào húng, tía tô, tàn ô, cải tiến, bầu bí, rau, cà, bắp cải, súp lơ, khoai tây, cà rốt, sa lách, rau muống, rau má, ngó, hành, quế… Các loại rau đều rất rẻ những giá trị dinh dưỡng thật cao. Nếu phối hợp với sự chế biến tài tình của người đầu bếp, chắc chắn đây sẽ là một món ăn quý hiếm.
Ăn rau còn có lợi cho sức khỏe con người rất nhiều, nhất là đối với các cụ già và trẻ nhỏ. Bổ sung thành phần rau xanh vào bữa ăn hàng ngày là vấn đề đang được mọi gia đình thuộc các thành phố lớn quan tâm nhất hiện nay. Không ít cơ sở kinh doanh đã phát triển mạnh trong nghề cung cấp, phục vụ bữa ăn giàu chất vitamin từ rau cải và thành đạt không ngờ.
Bỏ đi quan niệm “nghèo ăn rau” và những sĩ diện không cần thiết đối với khách khứa, ta có thể tiết kiệm được những chi tiêu cho gia đình và bổ sung lượng sinh tố dồi dào cho sức khỏe. Đây còn là một vấn đề nhận thức khoa học trong đời sống của con người hôm nay.
Bữa ăn Việt Nam giàu hay nghèo. Theo giá trị và lượng dinh dưỡng nếu qua nhận định của người nước ngoài, chắc chắn ta sẽ nhận được câu trả lời đầy khen ngợi. Còn người Việt Nam thì tại sao không? Đây có phải là điều bất hợp lý?
Thanh Huyền – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Khủng hoảng châu Á – cuộc khủng hoảng nào sắp đến và những bài học nào cần rút ra?

Những ngày gần đây, người ta đặc biệt đề cập nhiều đến những tai họa có thể xảy ra khi châu Á vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu nào để tránh khỏi một cuộc khủng hoảng sắp tới – một cuộc khủng hoảng mà không chỉ làm cho châu lục này thiệt hại 300 tỷ đô la như đợt cuối năm 1997 đầu năm 1998, mà còn có nguy cơ đưa châu Á trở lại xuất phát điểm của mười năm trước đây.
Linda Y.C. Lim – một nhà kinh tế và đồng thời là giáo sư trường đại học tổng hợp Michigan cũng đã có một số nhận định như vậy trong tạp chí “The Washington Quarterly” số ra mùa hè 1998. Mở cửa kinh tế, đặc biệt là tự do hóa thị trường vốn quá nhanh, quá rộng, và sự chi phối của các xí nghiệp tư nhân đã hạn chế khả năng can thiệp, kiểm soát nguồn vốn của chính phủ, là một trong những nguyên nhân đổ vỡ của kinh tế châu Á. Trong khi các nền dân chủ tại Hàn Quốc, Thái Lan, Phillippin đã mất đi sự kiểm soát kinh tế vĩ mô thì Hồng Kông – nơi không có chính phủ được bầu ra, hoặc Singapore – nước chỉ có một đảng chi phối quốc hội, lại dường như vượt qua được khủng hoảng.
Sự đổ vỡ của kinh tế châu Á cho thấy mô hình: “thị trường tự do gắn liền với dân chủ” đã thất bại – “phương Tây thắng trong chiến tranh lạnh nhưng thua trong hòa bình”. Còn người châu Á tự coi họ là nạn nhân của một âm mưu rộng lớn của phương Tây. Quỹ tiền tệ quốc tế, các thị trường tài chính và các tổ hợp cống nghiệp – khuyến khích lạm phát, rồi giảm phát giá trị tài sản của các ngân hàng và tổ hợp châu Á, sau đó mua lại số tài sản này với giá rẻ. Họ cũng cho rằng khủng hoảng châu Á là hậu quả của việc thiếu kiểm soát thị trường tài chính toàn cầu. Trong khi đó, Trung Quốc và Việt Nam không tự do hóa thị trường vốn, lại ngăn chặn được tình trạng đầu cơ đồng tiền của họ. Quả thật, thị trường vẫn là một con dao hai lưỡi, mặt trái của nó có thể gây tác hại một cách khủng khiếp, tạo đà cho sự lũng đoạn và đầu cơ của các tập đoàn tư ban phương Tây vốn đã từ lâu nhòm ngó châu Á. Trong thời gian qua, người ta đã nhìn nhận ra một hệ quả xứng đáng là với việc can thiệp chặt chẽ vào thị trường vốn và tăng cường yếu tố kế hoạch cũng như điều tiết vào nền kinh tế, Trung Quốc và Việt Nam đã hạn chế đến mức tối thiểu ảnh hưởng xấu của cơn khủng hoảng tiền tệ châu Á.
Rõ ràng, mở cửa thị trường mà không có các thể chế và sự tinh thông về chính trị, quản lý để kiểm soát thị trường thì óc thể dẫn đến thảm họa kinh tế; các nền kinh tế nhỏ, mở cửa có thể gây xáo trộn thị trường tài chính toàn cầu. Mặt khác, chính sách công nghiệp nhà nước có thể dẫn đến “chủ nghĩa tư bản thân quen”, tình trạng thừa năng lực sản xuất, gây ảnh hưởng quá mạnh và đầu tư lệch lạc. Mở cửa không chỉ góp phần tạo ra “sự thần kỳ” mà còn cả sự đổ vỡ của châu Á.
Và giờ đây, ngay cả các nhà quan sát phương Tây cũng phải tự rút ra một bài học đáng giá là cần xây dựng các thể chế tăng cường sự lãnh đạo của nhà nước; nhà nước giám sát, nếu không muốn nói là kiểm soát, việc chuyển đổi tài chính của khu cực tư nhân, không để lợi ích tư nhân chi phối lĩnh vực chính trị dường như là những khẳng định đối với “các giá trị châu Á”. Quá nhiều tự do, mở cửa quá nhanh trong thị trường và chính trị đều có thể dẫn đến sụp đổ.
Trung Sỹ -Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998

Nỗi niềm

Vào tuổi dạy thì, một số bạn gái bỗng nhiên thấy xuất hiện những vết nám đen trên mặt, rồi lại còn có râu ở môi trên và dưới cằm, một số bạn thì tự nhiên lông ở tây, chân mọc dài ra và sẫm màu. Các bạn gái thường rất lo lắng và điều này. Và càng lớn lên thì tất cả những gì làm ảnh hưởng đến vẻ mặt bên ngoài đều gây một sức ép tâm lý lớn, nó luôn luôn thường trực trong đầu óc bạn và tạo cho bạn tâm trạng tự ti trong công việc và luôn ngại ngần trong các mối quan hệ.
Vậy nguyên nhân do đâu?
Chúng ta đã biết, giới tính sản xuất hocmon nữ là oestrogen (kích tố nữ) và hocmon nam là androgen (kích tố nam). Ở những phụ nữ có nhiều trên cơ thể, có lượng hocmon cao hơn tỷ lệ trung bình, vì hocmon này điều tiết việc phát triển long nang, mà chân lông lại rất nhạy cảm với androgen. Những phụ nữ này hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng trong một vài trường hợp, việc mọc lông ở nhiều nơi cơ thể là dấu hiệu của sự rối loạn sản xuất hocmon. Nếu thấy dấu hiệu kinh nguyệt không đều, ngực nhỏ lại thì bạn cần đến bác sĩ ngay để xét nghiệm máu và điều trị kịp thời.
Bạn có thể làm gì?
Điều trước tiên là bạn đừng quá “đau khổ” đừng nghĩ rằng bạn đang bị “nam hóa”. Hiện nay có rất nhiều sản phẩm giúp bạn loại bỏ những lông nang đáng ghé này.
Dùng sáp: Dùng sáp nhổ lông sẽ gây cho bạn cảm giác đau đớn, lại chỉ có tác dụng trong một thời gian ngắn. Nếu nhổ liên tục thì có thể ảnh hưởng đến độ nhạy cảm của da, trên da sẽ xuất hiện những nốt mẩn đỏ, rồi lông vẫn sẽ mọc lại và thậm chí còn cứng và dày hơn.
Dùng kem: Hiện trên thị trường có rất nhiều loại kem bôi ngoài da của ngoại làm rụng lông. Tốt nhất bạn nên theo lời khuyên của thầy thuốc để chọn loại kem nào cho phù hợp với làn da của bạn. Dùng kem tuy đơn giản và hiệu quả nhưng phải dùng làm liên tục, khá tốn kém và những bạn có làn da quá mẫn cảm không nên sử dụng.
Đốt điện: Bạn có thể đến những salon thẩm mỹ để đốt điện. Việc này khá tốn kém tiền bạc và thời gian nhưng lại rất hiệu quả. Những bạn quá nhiều lông và hay để lại sẹo thì không nên theo cách này.
Cạo: Rất không nên vì sẽ làm cho lông mới mọc dày hơn và lởm chởm lại càng không thể áp dụng trên mặt được. Các bạn gái nên nhớ rằng việc cạo lông mặt hàng ngày sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới giới tính.
Thuốc uống tây y: Việc chữa trị phải trong một thời gian dài, ít nhất là sau 6 tháng bạn mới thấy tác dụng của thuốc:
Dùng thuốc viên liều cao kết hợp với thuốc tránh thai (oestrogen 50 mg và progesteron hocmon ngăn sự rụng trứng) có thể giảm việc mọc lông một cách đáng kể nhưng phải dùng chúng hàng tháng. Thuốc cũng có những tác dụng phụ nữ tăng cân, giữ nước, đau đầu, buồn nôn… với những người hút thuốc lá, không nên dùng thuốc này.
Cyproterone và oestrogen: có tác dụng giảm kích tố nam cũng là giảm sự phát triển của lông nang, thuốc có hiệu quả và còn rất tốt trong việc điều trị trứng cá nhưng tuyệt đối người có thai không được dùng vì thuốc này phá sự phát triển của phôi thai.
Spironolacrtone: Cũng có tác dụng chữa trị lâu dài và giảm sự phát triển của lông nang như Cyproteron nhưng kém hiệu quả hơn.
Tóm lại là nếu các bạn gái lỡ mắc căn bệnh này thì cũng chớ nên lo lắng và phiền muộn nhiều. Bạn hãy đến những cơ sở y tế đáng tin cậy để khám và điều trị cho đúng cách và phù hợp với cơ thể của bạn. Điều quan trọng là chớ vì quá “đau khổ” với bệnh mà ai bảo thuốc gì cũng bôi, cũng uống… Như vậy, chẳng những bạn không loại bỏ được những sợi lông một cách vĩnh viễn mà có khi còn tự làm hại mình, càng làm cho nội tiết rối loạn nhiều hơn và khi ấy mới thực sự đáng buồn.
Tôn Hạnh Hoa – Sức khỏe&Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – 1998